رفتن به بالا

تلفن : 66124102-66124122

سبد خرید   (0 مورد - 0ریال)
  • سبد خرید شما خالی است.

یبوست



گوارش (Digestion ) :

 

دستگاه گوارش یکی از دستگاه‌های فعال در بدن انسان  است. این دستگاه شامل گروهی از اعضاء تو خالی، لوله های پیچ در پیچ به هم پیوسته است که از دهان شروع و به مقعد ختم می شود و حدودا ۹ متر طول دارد. باید توجه داشت که دستگاه گوارش در جانوران براساس نوع غذایی که می‌خورند به شکل‌های مختلفی وجود دارد. اما به طور کلی از چهار بخش بلع، گوارش، جذب و دفع تشکیل شده‌است. دستگاه گوارش شامل دهان، مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ )شامل آپاندیس، کولون، راست روده و مقعد( می باشد.

هر چیزی که وارد معده می‌شود با آنزیم‌های درون معده مخلوط می‌گردد تا به اجزای ساده‌تری تجزیه شود سپس این مخلوط از معده خارج شده و به روده‌ها می‌ رود تا از آنجا، مواد غذایی تجزیه شده جذب جریان خون شوند. مواد غذایی تجزیه شده از طریق جریان خون به سرتاسر بدن می‌روند. اجزای غذایی که جذب نمی‌شوند از طریق مدفوع از بدن دفع می‌گردند .

در جريان هضم غذا مواد مفيد و قابل استفاده در روده كوچك جذب مي‏شود و بخش ناچيزي بصورت غيرقابل جذب وارد روده بزرگ می شود. اين بخش غيرقابل جذب عمدتاً مواد فيبری (پلی ساكاريدهای موجود در غشاء سلول‏های گياهی)می باشد . روده بزرگ سپس مواد زائد دفع شدنی را از شکل محلول در آب به شکل جامد یعنی مدفوع در میآورد.

یبوست یا خشکی مزاج (Constipation) :

یبوست یا خشکی مزاج عارضه ای در دستگاه گوارش است که به موجب آن مواد دفعی در روده بزرگ سفت می شوند و دفع آنها با درد و سختی یا با احساس تخلیه ی ناکامل همراه می‌شود . دفعات اجابت مزاج از ۳ مرتبه در روز تا ۳ مرتبه در هفته طبیعی می باشد. کسی که دفع سخت و طولانی داشته باشد یا احساس دفع ناکافی بکند یا کمتر از ۳ بار در هفته دفع داشته باشد می گوئیم یبوست دارد. یبوست ناشی از توقف طولانی مدفوع در روده بزرگ است.روده بزرگ آب زیادی را از مدفوع جذب کرده آنرا خشک و سخت می نماید. خروج مدفوع خشک و سفت شده برای عضلات راست روده مشکل تر است.

عوامل متعددی در ایجا یبوست دخیل هستند. بعضی از علل معمول آن شامل:

  • دریافت کم و ناکافی آب
  • دریافت کم و ناکافی فیبر
  • تغییر در رژیم معمول غذایی و یا برنامه زندگی در اثر خیلی از موارد همچون مسافرت
  • فعالیت و ورزش ناکافی و بی تحرکی
  • مصرف مقادیر زیاد محصولات لبنی
  • استرس
  • کم کاری تیروئید
  • بیماری های مغز و اعصاب همچون بیماری پارکینسون و یا ام اس، آسیب های نخاعی و یا سکته مغزی
  • داروهای ضد اسید که حاوی کلسیم و یا آلمینیوم هستند
  • بعضی از انواع داروها (بخصوص داروهای مسکن قوی از جمله داروهای مخدر دار، داروهای ضدافسردگی و یا آهن)
  • افسردگی
  • اختلالات خوردن
  • بارداری
  • مشکلات دستگاه گوارش
  • سندرم روده تحریک پذیر
  • سرطان کولون یا روده بزرگ

 

افراد در خطر :

عواملی که خطر ابتلا به یبوست مزمن را افزایش می دهند، شامل:

  • افزایش سن و پیر شدن
  • جنس (مونث بودن)
  • دهیدراتاسیون (خشکی و کم آبی بدن)
  • مصرف الکل و کافئین
  • رژیم غذایی کم فیبر
  • کم تحرکی و یا عدم تحرک
  • مصرف داروهای خاص همچون آرام بخش ها، داروهای مخدردار و یا داروهای پایین آورنده فشار خون بالا

یکی از معمولی ترین ناراحتیهای دستگاه گوارش یبوست است که در حدود ۱۵ تا ۲۱ درصد از افراد جامعه را گرفتار می سازد. در هر سنی، از هر نژادی از هر جنسی مبتلا به یبوست دیده می شود. خانمها بیشتر از مردان، افراد ۶۵ سال به بالا، افراد طبقات اجتماعی و اقتصادی کم درآمد، بیشتر دچار یبوست می شوند. در حین آبستنی، بعد از زایمان یا جراحی، یا بعد از مصرف داروهای ضد درد برای تسکین درد ناشی از شکستگی استخوان، کشیدن دندان یا درد کمر دیده میشود.

هرچند یبوست گاه به گاه و موقتی بسیار معمول می باشد، بعضی افراد دچار یبوست مزمن بوده که باعث مشکل در زندگی و توانایی انجام وظایف روزانه شان می شود .

عوارض یبوست های مزمن :

  • رگ های ورم کرده در مقعد (هموروئید) : فشار برای ایجاد حرکت روده ای ممکن است منجر به ورم وریدها در داخل مقعد و اطراف آن شود.
  • پاره شدن پوست مقعد (فیشر مقعد) : حجم زیادی مدفوع سخت شده ممکن است موجب شیارهای کوچک در مقعد شود
  • عدم توانایی در دفع مدفوع : یبوست ممکن است موجب تراکم مدفوع سخت شده ، گردیده و انسداد روده را باعث شود.
  • بیرون زدن کمی از روده از مقعد (پرولاپس رکتوم) : فشار و کشش برای حرکت مدفوع ممکن است موجب خروج قسمت کمی از مقعد به خارج شود.

درمان یبوست :

ابتدا باید درمان غیر دارویی نظیر تغییر در رژیم غذایی و ملین های حجیم، کاهش استرس، افزایش مایعات و ورزش برای بیمار تجویز شود.

بهترین راه درمان یبوست توجه به رژیم غذایی است. رژیم غذایی تعیین کننده ابتلا به یبوست است. برای وقفه در یبوست، بهترین راه افزایش مصرف فیبر است که از طریق مصرف میوه جات و سبزیجات، آناناس و غیره می باشد. از نظر علمی ثابت شده است که میوه کیوی برطرف کننده یبوست است. علت آن این است که این میوه دارای مقدار زیادی فیبر محلول، ویتامینهای C و E ، آنزیمها و پری بیوتیکها است که مجموعا برای سلامتی بسیارمفید هستند.

باید اطمینان حاصل کنید که آب کافی در بدن شما وجود دارد زیرا پیشگیری کننده یبوست است و کمبود آب بدن منجر به شرایط بسیار بدتر می شود.

ورزش و حرکت روزمره به درمان یبوست کمک میکند. شیوه دیگر این است که هر روز اجابت مزاج در یک ساعت معین داشته باشید. بهترین زمان ۱۵ تا ۴۵ دقیقه بعد از صبحانه است چون مصرف غذا روده بزرگ را تحریک می کند.

 

در صورت عدم پاسخ مناسب درمانی در روش غیر دارویی از داروهای ملین و به ترتیب از داروهای بی ضرر، کم ضرر و داروهای محرک شروع می‌کنند تا به نتیجه مطلوب برسند .

 

 

 

استفاده از ملین ها :

  • مکمل های حاوی فیبر،این مکمل ها باعث سنگین شدن مدفوع می شوند. مواد تشکیل دهنده این فیبرها عموما متیل سلولز، پسیلیوم، پلی کاربوفیل کلسیم و صمغ گوار می باشند.
  • ملین های محرک (روان کننده ها) : این مواد به جابجایی مدفوع درون روده کمک می کند، روان کننده های معمول شامل روغن های معدنی می باشند.آنتراکینون، سنا، روغن کرچک، مشتقات دی فنیل متان
  • ملین های اسموتیک: لاکتولوز، سوربیتول و پلی اتیل گلیکول
  • استفاده از تنقیه،شیر منیزنیم و سایر محرک ها که برای درمان یبوست مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

درمان های گیاهی :

برخلاف تعداد کم داروهای ملین سنتتیک، تعداد گیاهان دارویی ملین بسیار زیاد است. دو تیپ عمده از گیاهان دارویی با خواص ملین وجود دارد که عبارتنداز:

  1. گیاهان دارویی ضد جذب آب یا افزایش مانده آب در مواد (تیپ اول باید برای کوتاه مدت استفاده شوند )

ملین قوی هستند و خواص درمانی آنها به علت گلیکوزیدهای آنتراکینونی (سنوزیدهای A و B) می باشد . آنتراکینون ها توسط باکتریهای روده متابولیزه شده و تبدیل به متابولیتهای فعال نظیر رئین می شوند که موجب افزایش حرکات دودی روده و همچنین افزایش ترشح مایعات در روده بزرگ می شود. درنتیجه باعث رفع گرفتگی شده و عمل دفع صورت می گیرد. مانند سنا

 

  1. گیاهان دارویی با خواص ضد فشرده کردن مواد دفع شده (گروه دوم برای مصرف در طولانی مدت تجویز و استفاده می گردند)

ملین های واقعی نیستند ولی موثرترین مواد در درمان یبوست مزمن می باشند . سرعت اثر این گونه مواد به سرعت اثر مواد ملین شیمیایی یا ملین های قوی گیاهی (داروهای آنترانوئید) نمی باشد و نیاز به وجود مقادیر کافی مایعات در روده دارند تا اثر خود را بگذارند. فاقد خاصیت تحریک کنندگی هستند و با تاثیر بر روی واکنش مکانیکی سبب افزایش میزان مدفوع می گردند. مانند پسیلیوم